Μήπως τρώτε από χαρά ή λύπη;

a0703e2a945f13566168232ce6a68665

Καθώς μεγαλώνουμε και ερχόμαστε αντιμέτωποι με τις δύσκολες καταστάσεις της ζωής, χρειάζεται να βρίσκουμε τρόπους να αντιμετωπίζουμε τα δύσκολα συναισθήματα που τις συνοδεύουν. Συχνά αυτοί οι τρόποι που υιοθετούμε είναι άκαμπτοι, ίδιοι. Είναι τρόποι που βρήκαμε συνήθως ως παιδιά ή σε νεαρή ηλικία, και λειτουργούσαν τότε ανακουφιστικά, σήμερα όμως μπορεί να είναι δυσλειτουργικοί και να θέτουν σε κίνδυνο την ψυχική, ακόμα και την σωματική μας υγεία.

Ένας τέτοιος τρόπος να διαχειριζόμαστε ψυχοπιεστικές καταστάσεις και να δίνουμε διέξοδο στο στρες, είναι να χρησιμοποιούμε το φαγητό.

Δεν είναι τυχαίο , που στο ιστορικό πολλών ανθρώπων που πάσχουν από διατροφικές διαταραχές, η ιδιότυπη αυτή σχέση με το φαγητό αρχίζει από μικρή ηλικία.

Η συναισθηματική υπερφαγία έχει πολλά από τα χαρακτηριστικά της βουλιμίας, χωρίς να έχει τις λεγόμενες αντισταθμιστικές συμπεριφορές (εμετούς, καθαρτικά, υπεργυμναστική). Η συναισθηματική υπερφαγία μοιράζεται με τη βουλιμία την ίδια αίσθηση απώλειας του ελέγχου κατά τη διάρκεια ενός υπερφαγικού επεισοδίου, και τα ίδια συναισθήματα ντροπής και αυτό-περιφρόνησης αμέσως μετά. Επίσης μοιάζει με επείγουσα πείνα, αλλά δεν είναι βιολογική πείνα (η βιολογική πείνα μπορεί να περιμένει, αρχίζει από το στομάχι και όχι από το μυαλό, ικανοποιείται με ο,τιδήποτε και όχι μόνο με συγκεκριμένο φαγητό και σταματά με τον κορεσμό). Η συναισθηματική πείνα είναι πείνα που πυροδοτείται από κάποια συναισθήματα, συχνότερα δύσκολα (θυμός, απογοήτευση, μπέρδεμα, μοναξιά, πλήξη, λύπη, άγχος κτλ.), αλλά σε πολλούς ανθρώπους ακόμα και από ευχάριστα. d1c48004aa90d7dde3d999df261c6cff

Τα συναισθήματα αυτά τις περισσότερες φορές είναι ασυνείδητα, δηλαδή ο άνθρωπος δε μπορεί να τα ονομάσει με βεβαιότητα, νιώθει μόνο μια απροσδιόριστη πίεση. Η πίεση αυτή εκτονώνεται με επεισόδια υπερφαγίας. Οι τροφές που προτιμώνται είναι έτοιμες λιχουδιές που δε χρειάζονται επεξεργασία, είτε τροφές που σχετίζονται με κάποιο τρόπο με το προσωπικό ιστορικό του καθενός, για παράδειγμα οι απαγορευμένες στο σπίτι τροφές, η τροφή που έλλειπε, η τροφή που θυμίζει ευχάριστο γεγονός, ή η τροφή που του έδινε το αγαπημένο πρόσωπο. Μπορεί να προτιμάει κανείς να τις καταναλώσει κρυφά, ίσως να είναι οι λιχουδιές που συνηθίζει να κρύβει, ή που αγόρασε «για τα παιδιά». Αυτή η συμπεριφορά, μπορεί να χαρακτηριστεί εξαρτητική, με την έννοια ότι έχει στόχο την εύρεση ευχαρίστησης, παραβλέποντας τις αρνητικές συνέπειες που επιφέρει (αύξηση βάρους, συνεχείς απόπειρες ελέγχου του βάρους, δίαιτες, κοινωνικό στίγμα, οικονομική επιβάρυνση κ.α.), όπως ακριβώς συμβαίνει και με την εξάρτηση από ουσίες.

Σε μια κοινωνία και μια εποχή δυστυχώς, όπου ο αυτοέλεγχος, η ευθυκρισία, η ανεξαρτησία και η αξιοπρέπεια θεωρούνται υπέρτατες αρετές, ο εξαρτημένος άνθρωπος αντιμετωπίζεται συχνά με απόρριψη και οίκτο. Κατηγορείται εύκολα για έλλειψη χαρακτήρα, θέλησης και εγωκεντρισμού αφού αδιαφορεί για τους γύρω του και δε παίρνει την ευθύνη της ζωής του στα χέρια του. Από την άλλη μεριά, πλήθος ειδικών χαρακτηρίζουν τις εξαρτητικές συμπεριφορές ως αρρώστια που χρειάζεται επιείκεια και θεραπεία καθώς η διαταραχή αναπτύσσεται εξαιτίας γενετικών, ψυχολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Πράγματι, κανείς μας δεν ονειρεύτηκε όταν ήταν μικρός να μεγαλώσει και να αποκτήσει μια διατροφική διαταραχή ή κάποια άλλη εξάρτηση.

Πού βρίσκεται λοιπόν η αλήθεια; Ίσως στην τομή αυτών των δύο απόψεων. Φυσικά ως παιδιά δεν ευθυνόμαστε για τον τρόπο που βρήκαμε να ρυθμίζουμε τα συναισθήματά μας. Πρέπει μάλιστα να είμαστε περήφανοι γι αυτό, γιατί έτσι επιβιώσαμε, ήταν η άμυνά μας, η δημιουργική προσαρμογή στο περιβάλλον μας. Αυτό το παιδικό κομμάτι μέσα μας χρειάζεται φροντίδα και θεραπεία στο σήμερα. Και σ΄αυτό το σημείο είναι που χρειάζεται να αναλάβουμε την ευθύνη που έχουμε πλέον ως ενήλικα άτομα για τη ζωή μας, να αναγνωρίσουμε αρχικά το πρόβλημα και να ζητήσουμε στη συνέχεια βοήθεια. Έτσι, θα να αποβάλουμε σιγά -σιγά τους μη λειτουργικούς και αναχρονιστικούς τρόπους που ξέρουμε να αντιδράμε στα ερεθίσματα που μας προκαλούν πόνο. Θα ανακαλύψουμε, ότι πίσω από την ανάγκη μας για φαγητό, κρύβεται μία βαθύτερη ανάγκη η οποία, όσο και να φάμε, μένει ακάλυπτη, αφού δε χρειάζεται φαγητό για να καλυφθεί, αλλά κάτι άλλο, και γι αυτό ξαναγυρίζει επιτακτικά με την πρώτη ευκαιρία.

Από την Ειρήνη Γεωργίου, Ψυχοθεραπεύτρια Gestalt.

Αν θέλετε να επικοινωνήσετε μαζί της συμπληρώστε τη φόρμα επικοινωνίας που θα βρείτε στο in touch

WOMANNOW.GR LOVES...